Cha ông ta
vẫn thường dạy con cái: "Ở hiền gặp lành". Người
ăn ở hiền lành, người sống có nhân, có nghĩa ắt trời sẽ ban cho nhiều phúc lộc
dư tràn. Ngược lại, nếu sống ác nhân ác đức, trời sẽ quả báo những tai hoạ khó
lường.
Thế nhưng,
hiền lành có phải là "tĩnh tọa như Bụt"? Ai muốn làm gì thì làm hay
không? Thưa không, mà hiền lành ở đây là biết sống đúng với vị trí của mình. Là
biết sống đúng với phẩm giá của mình. Là biết tôn trọng phẩm giá của mình. Một
con người có phẩm giá cao đẹp là một con người có lý trí đủ để suy biết điều
hay lẽ phải, có ý chí vững mạnh để không bị sự gian ác làm hại bản thân và tha
nhân, có sự chọn lựa đúng đắn và chuẩn mực về cái hay, cái đẹp, cái phải, cái
trái. Là người phải biết phân biệt phải quấy. Biết nói không với điều ác. Không
thỏa hiệp với gian tà. Vì "Im lặng là đồng lõa" và "Hùa
theo là đồng phạm". Người không có trí khôn, làm theo lời người
khác thì không có tội, nhưng người hiền lành không thể làm chuyện ác, chuyện
lừa dối để rồi đổ lỗi cho hoàn cảnh. Nếu đổ lỗi cho hoàn cảnh thì trên đời này
ai phạm tội cũng vì hoàn cảnh mà ra. "Túng
quá hóa liều", "Nóng mất khôn", "Tức nước vỡ bờ".
Trong một phân tích về lý do phạm tội của các tù nhân thì có 80% tội nhân cho
rằng mình phạm tội là do hoàn cảnh. Như vậy, sự hiền lành là một thái độ sống
dung hoà với mọi người. Sự hiền lành sẽ giúp cho con người hành xử theo tình,
theo lý và theo lẽ phải nhưng với một thái độ ôn hoà với đầy lòng bác ái bao
dung.
Hôm nay
Chúa nói: "Hãy học cùng Ta, vì Ta
hiền lành và khiêm nhường trong lòng". Sự hiền lành của Chúa không
phải là đi tìm sự thỏa hiệp với thế gian. Chúa không im lặng trước sự dữ. Chúa
đã từng lên án gắt gao thói giả hình và gian tà của những kẻ Biệt Phái. Chúa đã
từng xô đuổi con buôn ra khỏi đền thờ. Chính vì những điều Chúa làm, những lời
Chúa nói đã ảnh hưởng đến miếng cơm manh áo, đến địa vị, chỗ đứng của các biệt
phái mà người ta tìm cách giết Chúa. Sự hiền lành của Chúa là vì công lý mà
chịu nhiều thiệt thòi không kháng cự. Vì dám nói sự thật mà phải chết nhục nhã
trên cây thập giá, nhưng Ngài không oán hận, và còn xin cùng Chúa Cha tha cho
họ vì họ không biết việc họ làm. Chúa đấu tranh nhưng bất bạo động, vì "ai
dùng gươm sẽ chết vì gươm", "oán báo oán, oán chập chùng" và còn
tha thứ cho sự xúc phạm của tha nhân không chỉ "7 lần mà là 70 lần
bảy".
Trong tám
mối phúc, Chúa đã chúc phúc những cho ai bị bách hại vì lẽ công chính, vì Nườc
Trời là của họ. Như thế hiền lành ở đây là sống thật và làm chứng
cho sự thật.
Không
nhượng bộ, không thỏa hiệp với dối gian. Cho dù vì lẽ công chính mà mình bị
bách hại, bị thiệt thòi vẫn chấp nhận, vì phần thưởng của chúng ta là Nước
trời.
Sự hiền
lành của Chúa còn hệ tại ở sự cảm thông với lỗi lầm của người khác.
Không thành kiến đối với những người bị xã hội ruồng bỏ. Ngài yêu thương họ.
Ngài đến để đối thoại với họ. Ngài mở cho họ một con đường mới. Ngài giúp họ
làm lại cuộc đời như Madalena, như Giakêu, hay như người thiếu phụ bên bờ giếng
Giacóp.
Sự hiền
lành thường đi song song với khiêm tốn. Hiền lành để tha
nhân dễ gần chúng ta và khiêm tốn để ta dễ hòa đồng với tha nhân. Tuy hai nhưng
là một mục đích. Tạo cơ hội cho chúng ta đến với tha nhân và tha nhân đến với
ta. Kẻ kiêu căng thường phân loại để chơi. Người khiêm nhường thì đối xử mọi
người như nhau. Người hiền lành ai cũng muốn tới gần. Kẻ gian ác ai cũng chạy
xa. Chúa Giêsu Ngài hiền lành và khiêm nhường nên ai cũng có thể tiếp xúc với
Ngài, và Ngài cũng có thể gặp gỡ trao đổi với mọi người. Từ em bé đến người
già. Từ người giầu có đến kẻ hèn. Từ người công chính đến tội lỗi.
Xin Chúa
giúp chúng ta biết học nơi trái tim yêu thương của Chúa: "sự hiền lành và
khiêm nhường trong lòng". Ngài không ở trên cao nhưng tự hạ mặc lấy thân
phận con người. Ngài còn dạy chúng ta bài học khiêm tốn khi quỳ gối rửa chân
cho các môn đệ. Một cử chỉ khiêm tốn đến nỗi Phêrô đã bộc trực thốt lên:
"Không đời nào Thầy lại rửa chân cho con sao?". Đó là một sự tự hạ
không ủy mị hay luồn cúi mà là bài giáo huấn sống động về tinh thần hy sinh
phục vụ lẫn nhau. Ngài đã dạy chúng ta hãy sống đúng với thân phận con người là
lệ thuộc vào Chúa. Ngài đã dạy chúng ta hãy hạ mình để sống hòa hợp với tha
nhân. Đừng tự cao tự đại để gạt Thiên Chúa ra bên ngoài như Adam - Evà năm xưa
chỉ dẫn tới diệt vong. Đừng tự cao tự đại đến nỗi đè bẹp người khác để mình
được tôn vinh. Đừng khinh bỉ người tội lỗi, bất hạnh nhưng yêu thương và tôn
trọng họ. Và trên hết, hãy mang lấy tâm hồn trẻ thơ để luôn đơn sơ và bé nhỏ
trước mặt Chúa, trước mặt tha nhân. Vì sự đơn sơ và bé nhỏ là dấu chỉ đặc thù
của sự hiền lành và khiêm nhường trong lòng. Đây cũng là phương thế để chúng ta
đón nhận mạc khải Nước Trời và đón nhận tình thương của Chúa tuôn đổ xuống trên
cuộc đời chúng ta. Amen.
